9 συνηθισμένα λάθη στην εκπαίδευση των σκυλων


   Συχνά, άθελά μας χωρίς καν να το συνειδητοποιούμε διδάσκουμε στο σκύλο μας κάποιες κακές συμπεριφορές και συνήθειες.Από τη πρώτη μέρα που σαν κουτάβι πατάει το πόδι του στο σπίτι μας, μέσα από την καθημερινότητα το εκπαιδεύουμε χωρίς ίσως να το συνειδητοποιούμε. 
   Το ευχάριστο είναι πως πάρα πολύ εύκολα και απλά μπορούμε να γλυτώσουμε το σκύλο μας από αρκετές κακές συνήθειες χωρίς καμία  προσπάθεια, απλά και μόνο γνωρίζοντας τα πιο συνηθισμένα λάθη και προσέχοντας να τα αποφεύγουμε! 
   Στην ουσία αποφεύγοντας αυτά τα λάθη, του κάνουμε δια βίου εκπαίδευση χωρίς καθόλου επιπλέον κόπο, και δρομολογούμε πολύ γερές βάσεις στη θετική διαμόρφωση του χαρακτήρα του και στο να μεγαλώσουμε έναν ιδανικό και χαρούμενο σκύλο!
   Θα μπορούσαμε να πούμε πως το πρώτο και σημαντικότερο μάθημα  αφορά τον άνθρωπο:


1.  Για να καθοδηγήσουμε το σκύλο μας ανάμεσα στο τι είναι σωστό και τι λάθος, επιλέγουμε κατά περίπτωση την διόρθωση μιας κακής συμπεριφοράς (λέγοντάς του πχ μη) ή την επιβράβευση αν έχει κάνει κάτι καλό (λέγοντάς του ένα μπράβο).  Για να μπορέσει ένας σκύλος να συσχετίσει την πράξη του με την αντίδρασή μας, θα πρέπει η αντίδρασή μας να είναι όσο το δυνατόν πιο συγχρονισμένη με την δική του πράξη. Ο έπαινος και η επίπληξη κατά περίπτωση, δε θα πρέπει να απέχουν χρονικά πάνω από ένα δευτερόλεπτο από την ενέργεια του σκύλου γιατί μόνο έτσι μπορεί να συσχετίσει την αντίδρασή μας με τη δική του πράξη. 
Παράδειγμα: Δεν έχει κανένα νόημα για παράδειγμα να τον επιπλήξουμε αν γυρνώντας από τη δουλειά ανακαλύψουμε πως κατά τη διάρκεια της απουσίας μας έκανε την ανάγκη του μέσα στο σπίτι. Ο σκύλος που εκείνη τη στιγμή μας καλωσορίζει, θα μπερδευτεί, θα συσχετίσει την αντίδρασή μας με λάθος πράξη, η απλά δε θα είναι σε θέση με κάποια δική του πράξη. Η άκαιρη διόρθωση είναι για το σκύλο αδικία, απλά τον μπερδεύει, τον στρεσάρει και χαλάει τη σχέση μας.
   Επίσης σημαντικό είναι να συγχρονίζουμε τον έπαινο ή την όποια θετική ενίσχυση επιλέγουμε (πχ μεζεδάκια) με την επιθυμητή ενέργεια του σκύλου. 
2.  Συχνά είναι εύκολο να επιβραβεύσουμε άθελά μας λάθος συμπεριφορά.
Παράδειγμα: Την ώρα που τρώμε ο σκύλος θέλει μεζέ και γκρινιάζει, για να σταματήσει την γκρίνια του δίνουμε τον μεζέ και στην ουσία επιβραβεύουμε την συμπεριφορά του. Πλέον ξέρει πως ο σωστός και πλέον σίγουρος τρόπος για να πάρει μεζέ είναι να γκρινιάζει.

3.  Χωρίς να το καταλαβαίνουμε, κάποιες φορές τον τιμωρούμε για σωστές συμπεριφορές.
Παράδειγμα: Ενώ είμαστε στη βόλτα, μόλις κάνει την ανάγκη του, τον φωνάζουμε (αν είναι λυτός) του βάζουμε το λουρί του και αμέσως επιστρέφουμε στο σπίτι. Ενώ δηλαδή ο σκύλος δείχνει δύο σωστές συμπεριφορές κάνοντας την ανάγκη του έξω από το σπίτι υπακούοντας άμεσα στην εντολή ΕΛΑ, εμείς αντί να τον ανταμοίψουμε  του τερματίσαμε απότομα τη βόλτα. Ο σκύλος συνδιάζει έτσι μια θετική για εμάς συμπεριφορά με αρνητικές για αυτόν επιπτώσεις. Ίσως να σκεφτεί την επόμενη φορά να κρατηθεί λίγο παραπάνω πριν κάνει την ανάγκη του και να μην έρθει αμέσως μόλις τον φωνάξουμε γιατί μάλλον έτσι θα τελειώσει η βόλτα... Είναι πολύ εύκολο να το αποφύγουμε αυτό, αν τον επαινέσουμε που έκανε την ανάγκη του , τον φωνάξουμε και παίξουμε μαζί του για 2 λεπτά πριν τερματίσουμε την βόλτα.

4.  Αν επιλέξουμε να ανταμοίβουμε τις καλές συμπεριφορές του με μεζεδάκια, δε θα πρέπει να είναι σε θέση να ξέρει αν έχουμε μεζέ η όχι. (Μόνο στην αρχή της εκμάθησης μιας εντολής του δίνουμε να καταλάβει ξεκάθαρα πως υπάρχει μεζεδάκι ώστε να έχει σαφές κίνητρο να μπεί στη διαδικασία να μάθει). Διαφορετικά αργά η γρήγορα για να μας υπακούσει θα πρέπει κάθε φορά να του αποδεικνύουμε οτι έχουμε μαζί μας το μεζέ που του αρέσει. Η ανταμοιβή τέτοιου είδους θα πρέπει να είναι τυχαία και απρόβλεπτη για το σκύλο, ώστε να έχει το κίνητρο να μας υπακούσει είτε έχουμε μαζί μας πράγματι μεζέ είτε όχι. Επίσης καλό είναι να υπάρχει ποικιλία στον τρόπο ανταμοιβής.  Ανταμοιβή είναι και παίξουμε μαζί του με το αγαπημένο του παιχνίδι, ένα μπράβο, ένα χάδι, όχι μόνο τροφή.

5.  Είναι πάρα πολύ εύκολο να χάσουμε την υπομονή μας όταν έχουμε να κάνουμε μέ ένα σκύλο. (εξάλλου δε λένε ότι συνήθως ξεσπάμε τα νεύρα μας σε αγαπημένα μας πρόσωπα;)
Παράδειγμα: Είμαστε βόλτα και έχει έρθει η ώρα να επιστρέψουμε στο σπίτι, τον φωνάζουμε ξανά και ξανά και ο σκύλος μας έχει ανακαλύψει απίθανη μυρωδια, έχει βαλθεί να μυρίζει από σπιθαμή σε σπιθαμή το χώμα και φαίνεται να μας γράφει. Όταν τελικά μετά απο αρκετές προσπάθειες μας ακούσει και έρθει του βάζουμε τις φωνές που άργησε, τον δένουμε απότομα και επιστρέφουμε με νεύρα στο σπίτι. Ποτέ μα ποτέ δε πρέπει να μαλώνουμε τον σκύλο μας όταν υπακούει στην εντολή ΕΛΑ όσο κι αν έχει αργήσει. Στην ουσία με την παραπάνω συμπεριφορά μας του επιβεβαιώσαμε πως καλά έκανε και δεν ερχόταν τόση ώρα, ο σκύλος την επόμενη φορά που θα επαναληφθεί παρόμοια περίπτωση θα σκεφτεται με φωνάζει αλλά γιατί να πάω αφού διακρίνω στη φωνή του πως έχει εκνευριστεί, θα μου σταματήσει τη βόλτα και θα με μαλώσει, ενώ αν κάνω πως δεν ακούω η βόλτα τουλάχιστον θα διαρκέσει λίγο παραπάνω>>. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να καταπιούμε τον εκνευρισμό μας, να επαινέσουμε το σκύλο μας που ήρθε, και την επαύριο θα είναι μια νέα όμορφη μέρα που μπορούμε με ευχάριστη διάθεση  να δουλέψουμε λίγο παραπάνω στην εντολή ΕΛΑ. 

6.  Θα πρέπει να είμαστε σταθεροί στους κανόνες μας και οι κανόνες αυτοί να τηρούνται από όλα τα μέλη της οικογένειας. 
Παράδειγμα: Ενώ του έχουμε απαγορεύσει να μπαίνει στην κρεβατοκάμαρα, αποφασίζουμε πως κάποιες Κυριακές ίσως να είναι καλή ιδέα να κάνουμε εξαιρέσεις. Ή ενώ εμείς το απαγορεύουμε, άλλα μέλη της οικογένειας από αγάπη για το σκύλο του το επιτρέπουν. Ο σκύλος με αυτό τον τρόπο μπερδεύεται, αλλά το χειρότερο είναι ότι στρεσάρεται γιατί δεν είναι σε θέση να καταλάβει πως μια συμπεριφορά τη μία μέρα ανταμείβεται με χάδια και την άλλη με φωνές.

7.  Όταν δίνουμε στο σκύλο μια εντολή, θα πρέπει  η φωνή μας να είναι σταθερή, ήρεμη, αποφασιστική. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να φωνάζουμε - ο σκύλος φημίζεται για την εξαιρετική ακοή του. Αν χρειάζεται να φωνάζουμε για να μας υπακούσει, το πρόβλημα δεν είναι φυσικά στην ακοή αλλά στην υπακοή. Προφανώς ο σκύλος - ως άριστος ψυχολόγος των ανθρώπων - έχει αποκρυπτογραφήσει την συμπεριφορά μας και έχει καταλάβει πως όταν του δίνουμε μια εντολή έχει περιθώρια να την αγνοήσει μέχρι να φτάσουμε στο σημείο να γκαρίζουμε εκνευρισμένοι. Έχει καταλάβει από προηγούμενες εμπειρίες πως η ανυπακοή του θα έχει επιπτώσεις μόνο από εκείνο το σημείο και μετά κι έτσι σπεύδει να μας υπακούσει. (Οι επιπτώσεις είναι η μέθοδος διόρθωσης μιας λάθος συμπεριφοράς και μπορεί να έχει πολλές μορφές, μπορεί πχ να είναι η αυστηρή επίπληξη, η στέρηση ενός παιχνιδιού, ο τερματισμός μιας βόλτας, πάντως ποτέ και σε καμία περίπτωση δε θα πρέπει να εμπεριέχει βία). Για αυτό θα πρέπει ο τόνος της φωνής όταν δίνουμε εντολές να είναι πάντα όπως αναφέραμε παραπάνω. 

8.  Για  κάθε εντολή  θα πρέπει  να αντιστοιχεί πάντα η ίδια λέξη. Πχ όταν έχουμε επιλέξει την λέξη σώπα για να σταματάει το γαύγισμα, θα πρέπει πάντα να του δίνουμε αυτή την εντολή με την ίδια λέξη και όχι με συνώνυμες (σταμάτα, σιωπή κλπ)  γιατί αλλιώς ο σκύλος απλά δεν καταλαβαίνει. (σταμάτα, σιωπή κλπ) 

9.  Εκπαιδεύοντας το σκύλο, του μαθαίνουμε να συσχετίζει συγκεκριμένες ενέργειες με συγκεκριμένες λέξεις. Σύντομα μαθαίνει και συσχετίζει το μπράβο (αν έχουμε επιλέξει τη λέξη αυτή) για έπαινο και το μη για επίπληξη. Από όλες τις λέξεις που χρησιμοποιούμε, η πιο σημαντική είναι το όνομά του. Όταν μας ακούει να φωνάζουμε το όνομά του, θα πρέπει στα αυτιά του να ηχεί σαν ο πιο γλυκός  ήχος όλου του κόσμου! Προσοχή λοιπόν γιατί καμιά φορά κάνουμε το λάθος να χρησιμοποιούμε το όνομά του με αρνητικό τόνο αντί για <<μη>> Προσωπικά αποφεύγω να χρησιμοποιώ το όνομα του σκύλου μαζί με την εντολή αυτή. Λέω απλά <<μη>>.