ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΤΟΛΗΣ ΜΗ


ΕΝΤΟΛΗ ΜΗ
Όταν θέλουμε να σταματήσει ο σκύλος αμέσως κάτι που κάνει ή για να τον αποτρέψουμε από κάτι που πάει να κάνει. 


εκπαίδευση σκύλων εντολή μη
Σύμφωνα με τις παλαιότερες μεθόδους εκπαίδευσης, η εντολή μη είναι από τις πιο χρήσιμες εντολές καθώς μαθαίνοντας στον σκύλο μας την εντολή αυτή,  μπορούμε  να του δώσουμε να καταλάβει ποιες ενέργειες δεν επιθυμούμε να κάνει. Σύμφωνα με εκείνες τις μεθόδους λοιπόν, για να του μάθουμε την εντολή, θα έπρέπε ο σκύλος μας να κάνει κάποια ανεπιθύμητη ενέργεια προκειμένου να το διορθώσουμε με την εντολή μη.

Η θετική εκπαίδευση που είναι κατα γενική πλέον παραδοχή η πλέον αποτελεσματική τόσο στην υπακοή όσο και στη σωστή συμπεριφορά του σκύλου μας, στοχεύει στην πρόληψη των μη επιθυμητών συμπεριφορών και αντί να χρησιμοποιεί την απαγόρευση (ΜΗ) , λειτουργεί αποτρεπτικά όσο αφορά ανεπιθύμητες συμπεριφορές, ενισχύοντας τις επιθυμητές δείχοντας από την αρχή στο σκύλο μμας πως πρέπει να συμπεριφέρεται.

Σαν παράδειγμα μπορούμε να βάζουμε το σκύλο μας στη θέση κάτσε την ώρα που τρώμε αντί να του λέμε την εντολή ΜΗ για να μην ανέβει στο τραπέζι. Αντί για την εντολή ΜΗ όταν πάει να φάει κάτι από κάτω στη βόλτα μας, του λέμε την εντολή ΑΣΕ.

Με λίγα λόγια, μαθαίνουμε και δίνουμε βάρος στο τι θέλουμε να κάνει και όχι στο τι δε θέλουμε. 

Παραθέτουμε παρόλα αυτά τη μέθοδη εκμάθησης της εντολής αυτής αν και υπογραμμίζουμε πως η χρήση της εντολής ΜΗ θα πρέπει να είναι η τελευταία μέθοδος για την αποτροπή ανεπιθύμητων συμπεριφορων.

Θα πρέπει να λέμε την εντολή ήρεμα αλλά αυστηρά, κοφτά και αποφασιστικά. 

Η ένταση του μη θα πρέπει να είναι ίσα ίσα τέτοια ώστε να αποσπάμε την προσοχή του σκύλου και να σταματάει ότι κάνει. Όλα τα σκυλιά δεν έχουν την ίδια ευαισθησία,  σε άλλον αρκεί να το πούμε σε χαμηλή ένταση, άλλος πρέπει να το ακούσει πιο δυνατά, και σε άλλον μπορεί να χρειαστεί να χτυπήσουμε ταυτόχρονα παλαμάκια για να μας ακούσει. Είναι καλή ιδέα αρχικά τουλάχιστον να χρησιμοποιούμε και παλαμάκια ώστε να του αποτυπωθεί καλύτερα η εντολή, με το ξάφνιασμα του αποσπάμε πιο εύκολα την προσοχή και σταματάει αυτό που κάνει.

Στην αρχή κάποιες φορές μπορεί να μη μας ακούσει και να συνεχίσει αυτό που κάνει. Θα πρέπει να δείξουμε υπομονή και επιμονή ώστε να του δώσουμε να καταλάβει πως όταν λέμε μη το εννοούμε, ότι δεν υπάρχει περίπτωση να περάσει το δικό του εκείνη τη στιγμή και πως τον συμφέρει καλύτερα να μας ακούσει. Για να γίνει αυτό, καταρχάς όταν λέμε το μη, το εννοούμε και το νιώθουμε, δε το λέμε χαϊδευτικά ή με νάζι όσο χαριτωμένη αταξία κι αν είναι αυτή που κάνει.
Ας πούμε για παράδειγμα πως τρώει την παντόφλα μας, του λέμε μη χτυπώντας ταυτόχρονα και παλαμάκια αλλά δε μας ακούει. Χωρίς να το ξαναπούμε δεύτερη φορά, πλησιάζουμε ήρεμα και τη στιγμή που του αφαιρούμε την παντόφλα ξαναλέμε με τον ίδιο ακριβώς τόνο MH και τον απομακρύνουμε από αυτήν.


Παρατηρούμε τι κάνει, αν ξαναπάει στην παντόφλα και συνεχίζει να την δαγκώνει επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία μόνο που αυτή τη φορά αντί να τον απομακρύνουμε απλά του βάζουμε και λουρί. Το λουρί δεν τον βάζουμε για τιμωρία, θα ήταν εξάλλου εντελώς παράλογο να τον τιμωρούμε επειδή δεν εκτελεί μια εντολή που δεν γνωρίζει. Οπότε και το ύφος μας θα πρέπει να είναι ανάλογο, σε καμία περίπτωση δε φωνάζουμε και δεν ασκούμε βία. Μαλώνοντας στον σκύλο για να μάθει κάτι, επιβραδύνει πάρα πολύ τη διαδικασία μάθησης και μπορεί να φέρει απρόβλεπτα αποτελέσματα. Ενώ τον κρατάμε με το λουρί τον αφήνουμε να πάει όπου θέλει, αν επαναλάβει την ανεπιθύμητη συμπεριφορά , του λέμε μη όμως αυτή τη φορά τραβάμε ταυτόχρονα το λουρί. Το τράβηγμα δε θα πρέπει να είναι δυνατό, ίσα ίσα για να σταματήσει αυτό που κάνει.  Άλλη περίπτωση που μπορούμε να εφαρμόσουμε το μη ειναι  στη βόλτα. Σε περίπτωση που πάει να φάει κάτι από κάτω, τραβάμε ελαφρά το λουρί ώστε να νιώσει τράβηγμα και ταυτόχρονα λέμε μη. Οι περιπτώσεις και οι ευκαιρίες να κάνουμε χρήση της εντολής είναι αρκετές. Σύντομα ο σκύλος μας θα καταλάβει πως το μη σημαίνει ότι αυτό που κάνει εκείνη τη στιγμή δεν είναι σωστή συμπεριφορά. Μέρα με την ημέρα θα είναι σε θέση να συνδυάσει το μη με διάφορες ανεπιθύμητες συμπεριφορές και θα καταλάβει ότι θα πρέπει να τις αποφεύγει.


Επικρατεί η αντίληψη να ανταμοίβουμε το σκύλο όταν ακούει και εκτελεί την εντολή μη, όπως άλλωστε κάνουμε και με όλες τις άλλες εντολές. Προσωπικά το βρίσκω πολύ δύσκολο να προσδιορίσω χρονικά πόση ώρα μετά από ένα μη είναι φυσιολογικό και χρήσιμο να ανταμείψω το σκύλο επειδή με άκουσε και να του πω και μπράβο. Κανονικά για να έχει νόημα ο έπαινος και η ανταμοιβή , θα πρέπει να είναι σχεδόν ταυτόχρονα με την εκτέλεση της εντολής που δίνουμε, ή την ώρα που έχει μια σωστή συμπεριφορά γενικότερα (πχ αν θέλουμε να τον ανταμείψουμε επειδή κάθεται φρόνιμος στο δικό του κρεβατάκι ή σπιτάκι). Όμως αυτό δεν είναι εφικτό με την εντολή μη, γιατί τότε στο μυαλό του σκύλου τι ανταμοίβουμε; Το ότι άφησε την παντόφλα. Άρα το μη μπορεί κάλλιστα να παρερμηνευτεί απο το σκύλο ως εξής: παίρνω την παντόφλα και την μασουλάω όση ώρα θέλω. Αν με δει κάποιος ακόμα καλύτερα, την ώρα που θα την αφήσω θα πάρω και μεζέ ή έστω ένα μπράβο. 


Για αυτο είναι προτιμότερο  την υπακοή στην εντολή μη να μην  ανταμείβουμε ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο ξεκάθαρος ο συσχετισμός της εντολής με αρνητική ενέργεια εκ μέρους του σκύλου. Όταν ο σκύλος καταλάβει και μάθει καλά την εντολή, τότε και μόνο τότε τον επαινώ όταν ξεκάθαρα σταματήσει την ενέργεια που έκανε και αμέσως ξεκινήσει να κάνει κάτι άλλο.(παράδειγμα ενώ κυνηγάει μια γάτα, του λέω μη και όχι μόνο σταματάει αλλά κάνει επί τόπου μεταβολή και ασχολείται με κάτι άλλο). Και πάλι εδώ η επιβράβευση είναι σε δεύτερο χρόνο και θα μπορούσε να πει κανείς πως δεν επιβραβεύουμε την υπακοή στο μη αλλά το ότι ξεκινάει να ασχολείται με κάτι άλλο που είναι αποδεκτό ως συμπεριφορά.


Άλλο παράδειγμα, αν έχουμε επιλέξει να μην ανεβαίνει στον καναπέ, μπορούμε να τον επιβραβεύουμε σε άσχετες στιγμές όταν από μόνος του επιλέγει να κάθεται κάτω ή δίπλα από τον καναπέ και όχι πάνω του - ώστε να καταλάβει πως ευχάριστα πράγματα του συμβαίνουν όταν δεν ανεβαίνει στον καναπέ, αλλά δυσάρεστα όταν πάει να ανέβει (επίπληξη με το ΜΗ). 


Επειδή γενικά το μη είναι αρνητικά φορτισμένη εντολή, καλό είναι επειδή έχουμε να κάνουμε με κουτάβι να έχουμε μειώσει όσο μπορούμε τις πιθανότητες να κάνει κάτι που δεν πρέπει είτε με το να μη του δίνουμε πρόσβαση σε όλους τους χώρους, είτε με το να μην αφήνουμε τις παντόφλες μας σε σημείο που έχει πρόσβαση κλπ. Διαφορετικά όσο είναι κουτάβι θα πρέπει να του λέμε μη σχεδον όλη τη μέρα πράγμα αδύνατον, αλλα ακόμα κι αν έχουμε την υπομονή να το κάνουμε αυτό, σύντομα η εντολή θα  χάσει το νόημά της και απλά θα στρεσάρουμε το σκύλο μας αφού θα λαμβάνει αρνητικά ερεθίσματα όλη μέρα.

Γενικά η εκπαίδευση είναι καλό να χωρίζεται σε δεκάλεπτα η δεκαπεντάλεπτα μαθήματα μέσα στη μέρα ώστε να μη κουράζεται από την διαδικασία και να περιμένει  με  λαχτάρα την επόμενη φορά. Αυτό ισχύει πολύ περισσότερο για την εντολή μη, είναι ψυχοφθόρο και για εμάς και για το σκύλο να διαρκεί πολύ μια αρνητική διαδικασία. Είναι πολύ καλύτερο να χρησιμοποιούμε την εντολή στιγμιαία όταν βρίσκουμε την ευκαιρία αλλά αρκετές φορές μέσα στη μέρα παρά να κάνουμε επι 15 λεπτά εκπαίδευση στην εντολή αυτή. Επίσης είναι προτιμότερο να δίνουμε θετικές εντολές όπως για παράδειγμα όταν πάει να ανέβει πάνω μας για να μας καλωσορίσει στο σπίτι, αντί για μη μπορούμε να του δώσουμε την εντολή κάτσε.


Προσοχή , αποφύγετε να πέσετε στην παγίδα  να χρησιμοποιείτε το όνομα του σκύλου αντί για το μη. Προσωπικά προσπαθώ να αποφεύγω να συνδυάζω το όνομα του σκύλου με την εντολή αυτή. Όταν είναι ξεκάθαρο ότι της απευθύνομαι, λέω απλά ΜΗ. Ο λόγος είναι ότι ο σκύλος δε θα πρέπει να συνδυάσει αρνητικά με τίποτα το όνομά του. 



Η  εντολή αυτή είναι πολύ εύκολη να τη μάθουμε στο σκύλο και πολύ χρήσιμη. Χρειάζεται μόνο υπομονή και επιμονή (να μην παραιτούμαστε γιατί τότε ο σκύλος καταλαβαίνει πως το πείσμα του ανταμείβεται αφού περνάει το δικό του).  Με την εντολή αυτή βοηθάμε το σκύλο να ξεχωρίσει τις σωστές από τις λάθος συμπεριφορές. Επίσης με τη χρήση της εντολής τον βοηθάμε να μην αποκτήσει κάποιες κακές συνήθειες. Η εντολή εκτός από πολύ χρήσιμη στην καθημερινότητα, κάποια μέρα μπορεί να σώσει τη ζωή του.

Αν χρειάζεστε βοήθεια από επαγγελματία εκπαιδευτή σε κάποιο σημείο της εκπαίδευσης του σκύλου σας ή και για όλη την εκπαίδευση του, θα χαρώ να με καλέσετε στο 6949244518 Γιώργος Ξένος.